Archivo

Posts Tagged ‘internet’

O fracaso do «crowdfunding» da Guía de Internet para organizacións sociais (#GIOSgz)

29/05/2013 2 comentarios

Cabeceira do proxecto GIOS en Verkami: Guía de Internet para as Organizacións SociaisHoxe 29 de maio remataron para o meu proxecto GIOS os 40 días de prazo que plataforma Verkami dá para xuntar apoios efectivos (compromisos de achegas) aos proxectos. Tras este prazo crowdfunding para elaborar, editar e distribuír este libro dirixido aos movementos sociais galegos, só acadou 390 euros dos 4.012 que calculara había costar facelo: é dicir, tan só un 9,72%. Isto só pode ser calificado como un rotundo fracaso.

Aínda que levo dándolle voltas a cáles puideron ser as causas deste fracaso xa desde hai tempo (víase que as achegas non só non eran cada vez maiores senón que se ralentizaba a súa chegada a cada semana que pasaba), e xa a finais da semana pasada cando vin que tuits coma este non obtiñan nin un só retuit, tiña claro que non íamos conseguir o obxectivo, quixen deixar ata hoxe a publicación deste reflexión ao respecto.

Que fallou neste proxecto?

En primeiro lugar analizaremos o propio obxectivo do proxecto. Non necesitan as organizacións sociais galegas formarse para aproveitaren mellor as posibilidades de Internet? Eu sego a pensar que si, porque a miña experiencia cotiá de moitos anos en contacto e colaboración con elas, desde dentro e desde fóra, así mo di. É algo que comprobo cada día, vendo carencias de todo tipo, desde pequenos detalles técnicos a grandes erros por falta de estratexia ou coñecemento do que ofrece a Rede. E por se está impresión subxectiva non fose pouco, recibín numerosos apoios (non falo de achegas expresas ao crowdfunding) de persoas que lle deron a benvida ao proxecto (por email, mediante redifusión en Twitter e Facebook, etc.). Copio aquí algunhas como mostra desta boa recepción:

paréceme un proxecto moi interesante, e ben planificado!

Muito interessante Manuel!

Góstame moito! (…) Moverei o crowdfunding!

Moi boa idea! Botareille un ollo.

Moi bo o contido e ben completiño.

A verdade é que o proxecto nos parece moi interesante.

[Na nosa organización] estamos moi interesados neste proxecto dende que o puxeches en marcha.

Por tanto ese non é o problema: necesitar, necesitan formación. E por se o índice proposto de contidos non se axustase optimamente ao que o público precisaba, fixen unha enquisa acerca das posibles melloras ou ampliacións, facendo o proxecto aberto á participación e case podíamos dicir que á demanda dos potenciais lectores. O problema cál é entón? Tentarei analizar algunhas posibles explicacións:

  • O formato non era o idóneo? Aínda que houbo algunhas críticas á licenza coa que se ía publicar o libro, non houbo críticas directas ao feito de que fose ser un libro, formato elexido conscientemente para facilitar que ninguén quedase fóra por non ser usuaria/o tecnolóxica/o avanzada/o, afeito a ler libros electrónicos. Procurei o formato máis cómodo e ao alcance de máis xente, co obxectivo tamén de que formase parte dos recursos bibliográficos das organizacións, para ser compartido entre os seus membros e pasado de man en man. Iso non creo que isto fose tampouco, por tanto, o problema.
  • Non tivo suficiente eco nos medios de comunicación? Aínda que medios como Praza Pública, Código Cero, Galicia Confidencial, Radio Fusión e Radio Cerna se fixeron eco (algúns moi eloxiosamente, por certo), por suposto tería vido ben máis difusión en medios de maior alcance. Aínda así, para a difusión que tivo, o apoio considero que foi demasiado escaso, é dicir, non foi proporcional á súa difusión pública; así que algo máis tivo que fallar. (Por certo que desde aquí dou de novo as grazas aos medios de comunicación que o destes a coñecer ao voso público.)
  • Foi un metaproblema? É dicir, foi un erro tentar financiar mediante Internet unha obra para os que non usan moito ou moi ben Internet? Se cadra aí pode estar un dos aspectos críticos que fixo fracasar o proxecto, aínda que estou convencido de que chegou a moita máis xente con capacidade e coñecemento para apoiar un crowdfunding que tan só 19 mecenas que rexistrou o proxecto. Así que pode que influira, pero penso que non foi decisivo.
  • O problema foi o medio de pagamento? Teño constancia de que algunhas persoas moi interesadas no proxecto tiveron algúns problemas para facer o compromiso de pagamento en Verkami, pois a plataforma só admite pagar con tarxeta de crédito. As empresas é doado que dispoñan dunha tarxeta de crédito para gastos, pero nas organizacións sen ánimo de lucro é moito máis difícil e raro. Mesmo os activistas en moitas ocasións non dispoñen persoalmente deste medio, cada vez máis difícil de conseguir pola situación financeira. Eu mesmo non dispoño de tarxeta, e polo tanto de ter querido apoiar un proxecto semellante tamén tería problemas para facelo. Velaquí un dos que penso puideron ser principais problemas, aínda que debo recoñecer que me estraña que se foi este o caso para moitos potenciais interesados, só unha persoa me preguntase cómo apoiar sen tarxeta… se cadra a explicación está en que eu xa publicara a resposta nas páxinas do proxecto en Verkami e por iso xa se deron por contestados sen acodiren a min directamente. A verdade é este punto non o teño nada claro :-/
  • Estaba dirixido a un público demasiado escaso? A propia xente de Verkami me apuntaba en varias ocasións que ao estar só dirixido a ONGs e similares, e só galegas, o público era moi reducido. É posible, pero aínda así, das ducias de organizacións contactadas directamente por min ou que o coñeceron polos medios de comunicación alternativos que lle deron voz, e dos centos de activistas que contactei por email… parece demasiado escaso obter só 19 persoas/entidades interesadas. Algo máis tivo que fallar: o mercado era pequeno, pero non tanto.
  • Non interesaban as recompensas? Penso que claramente non foi este o problema, porque o propio libro xa debía ter sido suficiente recompensa, e podía obterse desde 10 euros, con envío incluído. Por se fose pouco, engadín variadas posibilidades a medida de todas as organizacións, mesmo con asesoramento de balde incluído, que podía ser online ou presencial, segundo a recompensa elexida. Así que non creo que fallase por este lado o crowdfunding.
  • Fallou a miña maneira de xestionar o crowdfunding? Penso en definitiva que é a única explicación que podo recoñecer como principal factor deste fracaso. Aínda que teimei moito e concentrándome nos primeiros días en bombardear por email a todos os meus contactos que coidei podían estar interesados en apoiar ou difundir o proxecto, está claro que non obtiven a resposta esperada deles. Se cadra me volquei demasiado no correo electrónico, deixando de lado medios que captan máis e mellor a atención dos usuarios hoxe en día, como as redes sociais online, aínda que tamén insistín moito, sobre todo en Twitter, a que máis uso, mesmo cunha hashtag propia (que por certo, apenas usou ninguén máis: é dicir, non xerei conversa en torno ao proxecto nesta rede de microblogging). Facebook, aínda sendo unha rede social que detesto por moitos motivos, tamén foi centro da miña difusión, cunha cabeceira permanente durante o tempo que durou o crowdfunding, e periódicos recordatorios expresamente enviados ou que saían automaticamente procedentes do meu blog principal.

    O problema de ter empregado o email directo a potenciais interesados pode que me expusese a un dos problemas que temos todos (e as organizacións sociais tamén) hoxe en día coa Rede: a saturación de correos, parte do proceso xeral de infoxicación, de sobreinformación, de ruído dixital, que nos dificulta a selección e filtrado do realmente importante e a obtención de coñecemento útil. Procurei paliar este problema con asuntos claros e directos, que animasen a abrir a mensaxe… pero teño para min que boa parte dos centos de mensaxes que enviei durante estes 40 días non foron nin abertos, ou quedaron aparcados para tomar a decisión máis adiante ou para ir simplemente ler de qué ía o proxecto… e ao final a chegada de novos mails fixo que quedasen enterrados. É dicir a Guía tería sido —se esta hipótese é certa— vítima dun dos problemas que quería combater, o cal sería tristemente paradoxal.

    Por se esta actividade difusora non abondaba, tamén tivo o proxecto presenza no meu blog mediante un artigo (talvez debera ter publicado máis?) e o widget de Verkami. Mesmo crei unha páxina no meu wiki persoal referida ao proxecto. Agora penso que foi demasiado pouca presenza e debía ter insistido máis e de maneira máis diversa con contidos de función promocional.

    Procurei tamén levar un control e rexistro das accións realizadas, aínda que non fixen un plan de promoción online previo, como adoito facer cos proxectos que asesoro… Se cadra este tamén foi un erro importante e pequei dun dos propios fallos que pretendía combater co libro nas organizacións. En casa do ferreiro… :-(.

    Tampouco dispuxen de demasiado tempo para xestionar ben o proxecto e iso puido ser outro factor que contribuíse ao fracaso: seica non cheguei a quen tiña que chegar, ou non polas vías que tiña que telo feito. Ao final é un problema que arrastran moitos dos proxectos que poño en marcha ou nos que participo: por falta de adicación e exceso de dispersión entre varios proxectos e actividades, acaban non collendo pulo dabondo e esmorecen ou fracasan directamente, como foi o caso. O meu reparto de tempo vital actualmente é bastante complicado e certamente moi ríxido, limitándome en moitas ocasións. A urxencia da colaboración con outros proxectos (nestes tempo nomeadamente a loita contra a minaría destrutiva) tamén lastra o avance do resto, e penso que isto tamén pasou nesta ocasión.
  • O público non percibiu que lle fixese falta o libro? Se cadra tamén houbo moito disto, porque aínda que as 19 persoas e entidades que se comprometeron a apoialo o fixeron sen dubidalo na maior parte dos casos, a inmensa maioría dos que o coñeceron, que leron o proxecto ou algún dos artigos que falaban del, á vista está que pensaron non o necesitar. Deixamos aparte outros problemas como a limitación da tarxeta… Se houbese verdadeiro interese, terían buscado o xeito (non é tan difícil localizar unha persoa amiga que pague por nós e nós darlle os euros en metálico). Por tanto penso que malia todos os demais fallos, incluídos os importantes erros que só son responsabilidade miña, houbo unha escasísima plasmación do interese. Ou as organizacións sociais galegas pensan que non precisan mellorar a súa formación para un uso óptimo de Internet ou ben por desleixo non materializaron ese interese nun apoio á publicación que eu propuña. Precisamente o descoñecemento de Internet pode ter o perverso efecto de facer que se descoñeza cánto é o que se descoñece. Non é algo tan raro, de feito sucede con moitos aspectos da formación das persoas: primeiro debes percibir que o teu coñecemento é escaso ou mellorable, antes de te interesares por amplialo. Pode que aquí tamén estivese outro fallo meu: se cadra debín ter falado máis (mediante artigos no meu blog, nos medios amigos…) de por qué as organizacións precisaban este libro. Estou seguro de que precisamente no campo de Internet, a percepción dos fallos é máis difícil: teño comprobado repetidamente como a ignorancia é moi atrevida na Rede, e en moitos casos a xente que fai mal as cousas en Internet adoita negalo teimosamente na práctica e pensa e actúa como se o seu uso de Internet fose perfecto. Se cadra hai algo disto en moitas organizacións: hai unha ou dúas persoas que levan o de Internet, e con iso teñen un certo poder na organización, un certo control. Se cadra por iso, aínda que se arrisquen a non mellorar, non quere facer explícita a súa carencia diante do resto de compañeiros… De todos xeitos, se este era un problema, podían ter apoiado individualmente o proxecto, sen ter que pasar pola organización recoñendo: «Ollade, preciso que nos fagamos con esta Guía porque en realidade non sei tanto de Internet como vós credes». Ou máis ben o que hai é simplemente unha sensación de autosuficiencia un tanto arrogante, que nos leva a pensar que non precisamos axuda, e que total, en Internet todo é de balde… por que habíamos de pagar por formarnos? En Internet hai de todo e se quero aprender a facer algo, xa o buscarei na Rede… É dicir, falta de conciencia sobre a necesidade dunha visión integral da Rede como contexto para a consecución coherente de obxectivos nas organizacións. Se foi esa unha razón do fracaso, entón a Guía foi vítima do propio problema que tentaba resolver.

En definitiva, non podo determinar obxectivamente a razón deste fracaso, pero directa ou indirectamente coido que se o proxecto non saiu adiante foi fallo meu en boa medida, por non ter trasmitido en toda a súa amplitude o que podía ofrecer e non ter feito ver aos que se podían beneficiar del, como podía repercutir na mellora do que agora fan (ou deixan de facer) na Internet. Haberá que aprender para outra…

Agora quedan as consecuencias do fracaso a nivel práctico. Tomo nota do sucedido e aplicarei certas conclusións á miña actividade:

  • Seguirei probando a vía do crowdfunding, aínda que probablemente noutras plataformas e noutras temáticas totalmente distintas, e tras un periodo de maduración destas primeiras reflexións.
  • As persoas que apoiaron o proxecto merecen todo o meu recoñecemento e buscarei a maneira de axudalas, aínda que non saíra adiante o libro que elas querían. O que non farei será volver tentar algo como esta Guía. Lamentablemente será un esforzo moito maior có que tería sido un só libro para formar nos aspectos fundamentais a centos de persoas.
  • Seguirei ofrecendo a miña colaboración na área de Internet ás organizacións sociais galegas, aínda que nunha escala e dunha maneira diferente a partir de agora, centrando moito máis os meus esforzos e seleccionando moito máis. Non podo evitar sacar de conclusión deste proxecto de Guía que moitas delas non recoñecen precisar axuda neste terreo e se consideran (na miña opinión, erradamente) autosuficientes.
  • Por outra banda, na miña situación vital actual e tendo en conta o contexto e evolución da nosa sociedade, non creo que volva haber unha oportunidade para realizar unha publicación que forme nestes temas ao conxunto do tecido activista galego, polo menos non pola miña banda. Se a guía non espertou interese dabondo entre os seus destinatarios finais, é difícil crer que unha editorial (ao fin e ao cabo un intermediario comercial) queira sacalo, e menos nas condicións dun pagamento por adiantado como facilita o crowdfunding. Se cadra outro/a autor(a) ten máis sorte ou outra maneira de facelo.

Google é o cacique de Internet

Teste que levar ben con el e acatar as súas normas se queres ser alguén na aldea (de Internet).

Nuevas reflexiones sobre la sostenibilidad de Internet

(Publicado previamente en el blog Textos de Casdeiro.)

Reflexionaba en 2010 acerca de la viabilidad energética a medio plazo de Internet. Hablaba entonces de que el consumo de electricidad de esta red de redes estaba en torno al 3%. Probablemente haya aumentado desde entonces, pero voy a partir de esa cifra conservadora. Según la Wikipedia las energías renovables (las únicas de las que dispondremos en el futuro, debido al agotamiento de las energías fósiles y del combustible nuclear) representan en torno al 19% de toda la electricidad mundial. Es decir, si consideramos que el consumo de Internet se mantiene (aunque todo parece apuntar a que seguirá creciendo, al menos durante algún tiempo) y que la producción de electricidad a partir de fuentes renovables no crece (aunque pueda hacerlo en alguna medida, tiene importantes límites y por ello consideraremos las cifras actuales), deberíamos pensar en que mantener Internet a largo plazo implicaría destinar prácticamente 1/6 (15,79%) de toda la electricidad generable (por vías renovables) a nivel mundial. Esto nos dejaría con sólo el 16% (5/6 del 19%) de la electricidad que ahora disfrutamos, para el resto de usos. Parece poco realista, ¿verdad? ¿Mantendríamos Internet a costa de otras aplicaciones de la electricidad?

Por otra parte no podemos olvidar que Internet existe en millones de ordenadores. Estos ordenadores tienen un mantenimiento, reparaciones y finalmente una sustitución necesaria, que debido a la maldita obsolescencia programada, se sitúa en torno a los 5 años (para los PC; como no dispongo do datos para otro tipo de ordenadores, para routers y demás elementos, partiré de esa cifra). Esto quiere decir que si tomamos una cifra de 185 millones de servidores (no es fácil encontrar estadísticas al respecto, pero partiré de los datos de NetCraft), en 5 años se habrán tenido que sustituir todos ellos. Si tenemos en cuenta que fabricar un ordenador (no incluimos el gastos de trasportarlo hasta su destino final) consume 10 veces su peso en combustibles fósiles, lo que supone más energía incluso que la que consumirá a lo largo de esa vida útil. Tomaré la cifra aproximada de 6 millones de julios (MJ) de energía primaria. Por tanto en 5 años la necesaria sustitución de todo el parque de servidores de Internet implicaría un consumo de 6 x 185 = 1.110 millones de millones de julios o sea, 1.110 terajulios (TJ). Repartidos a lo largo de los 5 años (porque lógicamente no todos los ordenadores serán sustituidos al mismo tiempo) implica unos 222 TJ al año que habría que añadir al consumo total de energía por parte de Internet. Parte de esa energía sería en forma de electricidad (necesaria en las fábricas de componentes) pero también una buena parte energía fósil.

Estas cifras pueden revelar hasta qué punto Internet puede ser una carga demasiado costosa a largo plazo para nuestra civilización. Aunque su naturaleza distribuida y su diseño estructural pensado para resistir la súbida desaparición de parte de sus nodos (en principio por un ataque nuclear), podría dejarnos la esperanza de que fuese posible un colapso progresivo de sus dimensiones y capacidades, con servidores que poco a poco fuesen desapareciendo porque no pueden ser sustituidos, con nodos que sufren cortes de electricidad, etc.

Claro, todo esto sin tener en cuenta otras amenazas para la supervivencia de la Red de redes, como la megatormenta solar o las procedentes de gobiernos que tratan de cortar o limitar el acceso o la funcionalidad de Internet.

Vivimos en un eterno setiembre

http://es.wikipedia.org/wiki/Septiembre_Eterno

Septiembre Eterno (también Gran Septiembre, Septiembre que nunca acabó, Septiembre perpetuo o Septiembre sin fin) es una expresión de la jerga de Usenet para referirse el periodo posterior a septiembre de 1993. El uso de esta expresión se refiere a la creencia de que el flujo constante de llegada de usuarios novatos ha ido degradando progresivamente el nivel de discusión y comportamiento tanto en Usenet como en general en Internet.

¿Cosechadores o recolectores de direcciones de email?

En mi opinión el término mail harvester que se suele utilizar para denominar a los programas agente que se dedican a recorrer la WWW obteniendo direcciones de correo electrónico publicadas en páginas de webs para después nutrir con ellas los listados de direcciones utilizados por los spammers es muy poco acertado. En realidad no cosechan nada sino que lo que hace es recolectar, y por tanto el término en inglés debería ser mail gatherer como en hunter-gatherer.

Un web ¿¡ochentero?! :-D

Es para mearse de la risa una expresión que he podido leer de alguien que envió un comentario fuera de lugar sobre Fillos de Galicia y donde descalificaba nuestro web como «pagina (sic) ochentosa». Analicemos la expresión porque no tiene desperdicio:

  1. Pagina (que esta persona escribió así, sin acento) quiere decir lógicamente sitio web. Fillos de Galicia es un web formado por cientos de páginas, sino miles.
  2. Ochentosa debe ser el equivalente argentino al ochentero que usamos en España.
  3. Pero lo mejor de todo es que aunque al tildar el web de ochentero pretendía dar a entender que era anticuado (o al menos eso entendí yo). Lo curioso es que la WWW nació… ¡en 1991! 😀 Por tanto no puede haber webs ochenteros, ya que en los años 80 no había ningún web.

¡Hay gente que de tan ridícula es hasta divertida! 🙂